شناخت مراحل پیشرفت بیماری ام اس

داشتن آگاهی های لازم در خصوص مراحل پیشرفت بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس و قدرت مواجه شدن با شرایطی که در زمان پیشرفت این بیماری بوجود می آید، به بیمار کمک می کند تا با تصمیم گیری درست این احساس را در خود ایجاد کند که توانایی کنترل این بیماری را دارد.

ام اس زمانی اتفاق می افتد که سیستم ایمنی بدن به طور غیر طبیعی سیستم عصبی مرکزی (CNS) را هدف قرار می دهد، با این حال، حمله به سیستم عصبی مرکزی به عنوان یک اختلال خود ایمنی تلقی نمی شود. حمله به CNS، به میلین و رشته های عصبی که توسط میلین محافظت می شوند آسیب وارد می کند. این آسیب، سیگنال های عصبی ارسال شده به انتهای نخاع را مختل یا تحریف می کند.

افراد مبتلا به بیماری ام اس معمولاً یکی از چهار دورۀ این بیماری را با شدت و ضعف مختلف تجربه می کنند.


تشخیص علائم ام اس

نخستین مرحله قبل از آنکه پزشک معالج تشخیص بیماری ام اس را بدهد اتفاق می افتد. در مرحلۀ آغازین، بیمار علائمی را در خود مشاهده می کند که برایش نگران کننده است.

تصور می شود عوامل ژنتیکی و محیطی برای بیماران مبتلا به ام اس نقش تعیین کننده ای داشته باشد. شاید اعضای دیگر خانوادۀ وی نیز مبتلا به ام اس بوده باشند و او نگران این موضوع باشد که بیماری اش به همان طریق پیشرفت خواهد کرد.  

ممکن است بیمار قبلاً علائمی را تجربه کرده باشد که بنا به گفتۀ پزشک احتمالاً نشان دهندۀ علائم ام اس می باشد.

علائم شایع این بیماری عبارتند از:

  • خستگی
  • سوزش و بی حسی
  • ضعف
  • سرگیجه
  • درد
  • مشکل در راه رفتن
  • تغییرات شناختی
  • سرگیجه

در این مرحله، پزشک معالج می تواند بر اساس پروندۀ پزشکی بیمار و معاینه فیزیکی مشخص کند که آیا او در معرض خطر تشدید علائم بیماری قرار دارد یا خیر.

با این حال، هیچ آزمایش قطعی برای تایید ابتلا به ام اس وجود ندارد و بسیاری از علائم این بیماری مشابه علائم بیماری های دیگر است، و لذا این مسئله می تواند تشخیص ام اس را دشوارتر نماید.

تشخیص جدید

در ادامه، گام بعدی تشخیص دقیق این بیماری است.

اگر شواهد روشن و دقیقی وجود داشته باشد مبنی بر اینکه فرد در دو فاصلۀ زمانی متفاوت فعالیت اپیزودهای جداگانه را در سیستم عصبی مرکزی داشته است، در این صورت پزشک تشخیص خواهد داد که وی به بیماری ام اس مبتلا شده است. 

البته این تشخیص زمان بر خواهد بود زیرا در ابتدا بایستی مشخص شود که این علائم مربوط به بیماری های دیگری که علائمی مشابه بیماری ام اس دارند، نمی باشد، که شامل عفونت های سیستم عصبی مرکزی، اختلالات التهابی سیستم عصبی مرکزی، و اختلالات ژنتیکی می باشد.   

در مرحلۀ جدید تشخیص بیماری، بیمار احتمالاً با پزشک خود در مورد روش های درمانی مشورت خواهد کرد و به دنبال راه های جدید برای مدیریت فعالیت های روزانه اش در شرایط جدید بوجود آمده می باشد.


انواع مختلف بیماری ام اس

بیماری ام اس انواع و مراحل مختلفی دارد، در اینجا با انواع مختلف آن بیشتر آشنا شوید.


سندرم بالینی جدا شده (CIS)

سندرم بالینی جدا شده اولین اپیزود (بخش) از علائم ناشی از التهاب و آسیب به پوشش محافظ میلین در عصب مغز یا نخاع است. اما در حقیقت به لحاظ تکنیکی نمی تواند معیار دقیقی برای تشخیص این بیماری باشد زیرا این سندرم یک اپیزود جداگانه است که تنها در یک بخش از غلاف میلین قرار دارد که مرتبط با علائم بیماری است. 

اگر آزمایش ام آر آی، اپیزود دیگری را که پیش از این وجود داشته است نشان دهد، امکان تشخیص بیماری ام اس از طریق آن وجود خواهد داشت.


عود مجدد بیماری ام اس (RRMS)

نوعی از ام اس که پس از بهبودی مجدداً عود می کند (عود مجدد بیماری ام اس)، در کل به دنبال یک الگوی قابل پیش بینی در دوره هایی که علائم بیماری شدیدتر شده و سپس بهبود می یابد اتفاق می افتد. ممکن است هر از گاهی عود مجدد بیماری پیشرفت کرده و تبدیل به ام اس پیشروندۀ ثانویۀ شود.

بنابر اعلام انجمن ملی مولتیپل اسکلروزیس (NMSS)، تقریباً حدود ٨۵ درصد از بیماران مبتلا به ام اس در ابتدا با توجه به علائم عود مجدد بیماری، برایشان تشخیص ابتلا به ام اس داده شده است.

افرادی که با عود مجدد بیماری مواجه اند مبتلا به ام اس تشدید یافته هستند. در فواصل زمانی عود مجدد این بیماری، دوره ای از بهبودی وجود دارد. البته در این نوع از ام اس (عود مجدد) پس از  گذشت چندین دهه از شروع بیماری، دورۀ بیماری تغییر می یابد و در نتیجه وضعیت پیچیده تر می شود.


ام اس پیشروندۀ ثانویه

ام اس نوع عود مجدد، می تواند به شکل تهاجمی تری پیشرفت کند. طبق گزارش انجمن ملی مولتیپل اسکلروزیس، اگر این نوع ام اس درمان نشود، نیمی از افراد مبتلا به عود مجدد بیماری طی یک دهه پس از تشخیص اولیه وارد مرحلۀ دیگری از بیماری به نام ام اس پیشروندۀ ثانویه می شوند.

در ام اس پیشروندۀ ثانویه بیمار ممکن است همچنان عود مجدد بیماری را تجربه کند، که این عود مجدد به دنبال بهبودی جزئی یا دوره هایی از بهبودی اتفاق می افتد، اما این بیماری در این دوره ها از بین نمی رود، بلکه وخیم تر هم می شود.


ام اس پیشروندۀ اولیه (PPMS)

تقریبا برای ١۵ درصد از افراد با مشاهدۀ وضعیت نسبتاً غیرمعمول این بیماری، تشخیص ابتلا به ام اس داده می شود که آن را ام اس پیشروندۀ اولیه (PPMS) می نامند.

مشخصۀ این نوع از بیماری، پایداری و پیشرفت تدریجی آن، و عدم دورۀ بهبودی در آن می باشد. برخی از بیماران مبتلا به ام اس پیشروندۀ اولیه هر از گاهی بروز تدریجی علائم بیماری و همچنین پیشرفت تدریجی عملکردی که به صورت موقتی است را تجربه می کنند، و با گذشت زمان تغییراتی در پیشرفت این بیماری بوجود می آید.


ام اس در کودکان

علاوه بر بزرگسالان، ممکن است در کودکان و نوجوانان نیز بیماری ام اس تشخیص داده شود. طبق انجمن ملی مولتیپل اسکلروزیس بین ٢ تا ۵ درصد از تمام بیماران مبتلا به ام اس دریافته اند که علائمی که مربوط به این بیماری می باشد از ١٨ سالگی در آنها وجود داشته است.  

کودکان مبتلا به ام اس، دورۀ پیشرفت بیماری و علائم مربوط به آن را همانند بزرگسالان تجربه می کنند. اما، در برخی از آنها علائم دیگری مانند تشنج و بی حالی نیز دیده می شوند. همچنین، ممکن است میزان پیشرفت این بیماری در جوانان نسبت به بزرگسالان کمتر باشد.


گزینه های درمان

انواع مختلفی از روش های درمانی قابل دسترس برای شخص مبتلا به ام اس وجود دارد. پزشک معالج و تیم پزشکی می توانند بیمار را در یافتن بهترین ترکیب درمانی برای کنترل علائم بیماری و بهبود کیفیت زندگی اش کمک کنند.


درمان های غیر تجویزی (بدون نسخه)

  • داروهای ضد درد مانند آسپرین یا ایبوپروفن
  • نرم کننده های مدفوع و ملین ها، صرفاً برای مواقع بسیار ضروری


درمان های تجویزی و مداخلات پزشکی

  • کورتیکواستروئیدها برای درمان حملات ام اس
  • تبادل پلاسما برای درمان حملات ام اس
  • اینترفرون بتا (برای جلوگیری از ام اس)
  • گلاتیرامر (کوپاکسون) (تعدیل‌کننده سیستم ایمنی بدن)
  • تری فلومونید (Aubagio) (برای کاهش شدت بیماری)
  • دی متیل فومارات (Tecfidera) (برای درمان ام اس عود کننده)
  • طب فیزیکی (توانبخشی)
  • آرامبخش عضلات (شل کنندۀ عضلات)


درمان های جایگزین

  • ورزش
  • یوگا
  • طب سوزنی
  • تکنیک های آرامش بخش

 تغییرات شیوه زندگی عبارتند از:

  • ورزش بیشتر، از جمله تمرینات کششی
  • مصرف یک رژیم غذایی سالم
  • کاهش استرس

اگر زمانی بیمار بخواهد برنامه درمانی خود را تغییر دهد، قبل از هر گونه اقدامی بایستی با پزشک خود مشورت نماید. در غیر اینصورت حتی داروهای طبیعی نیز می توانند با داروهایی که به تازگی مصرف کرده و یا روش های درمانی که اخیراً انجام داده تداخل داشته باشد.  


نکتۀ پایانی

بیمار با آگاهی کامل از مراحل پیشرفت بیماری ام اس، میتواند تشخیص دهد در هر مرحله از بیماری چه علائمی بروز پیدا می کنند، در نتیجه امور زندگی خود را بهتر مدیریت کند و به دنبال شیوه های درمانی مناسب باشد.

محققان همچنان به مطالعات خود در خصوص شناخت این بیماری و مراحل پیشرفت بیماری ام اس ادامه می دهند. ارتقاء پیشرفت های درمانی، تکنولوژهای جدید و داروهای تایید شده توسط سازمان غذا و دارو، بر کنترل و درمان نسبی دورۀ اصلی بیماری ام اس تأثیر دارند.

فرد بیمار می تواند با استفاده از دانش خود و همکاری نزدیک با پزشک معالج، در طول دوره بیماری راحت تر آن را کنترل کند.



منبع: healthline.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *