سوالات متداول در مورد سرطان لب



سرطان لب چیست؟

سرطان لب از سلول های غیر طبیعی تشکیل می شود که خارج از کنترل بوده و زخم ها یا تومورهایی را بر روی لب ها ایجاد می کند. سرطان لب نوعی از سرطان دهان است، که در سلول های نازک و صاف – به نام سلول های اسکواموس – ایجاد می شود که مرتبط است با:

  • لب ها
  • دهان
  • زبان
  • گونه ها
  • سینوس ها
  • گلو
  • سقف دهان

سرطان لب و سایر انواع سرطان های دهانی نوعی از سرطان سر و گردن هستند.

برخی شیوه های نادرست سبک زندگی باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان لب می شود، که عبارتند از:

  • مصرف سیگار برگ
  • مصرف زیاد الکل 
  • قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید
  • برنزه کردن

دندانپزشکان معمولاً اولین کسانی هستند که اغلب در معاینات معمول دندانپزشکی متوجه علائم سرطان لب می شوند.

سرطان لب در صورت تشخیص زودهنگام بسیار علاج پذیر و قابل درمان است.

چه چیزی باعث سرطان لب می شود؟

طبق گفته موسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی ایالات متحده آمریکا، بسیاری از موارد سرطان دهانی مرتبط با استعمال دخانیات و مصرف زیاد الکل است.  

قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید نیز یک عامل مهم در ابتلا به سرطان است، مخصوصا برای افرادی که در فضای باز و زیر نور مستقیم خورشید کار می کنند. زیرا به دلیل شرایط کاری، احتمالاً مدت زمان زیادی را زیر نور خورشید قرار می گیرند.


چه کسی در معرض خطر ابتلا به سرطان لب است؟

شیوۀ رفتار و نوع سبک زندگی خطر ابتلا به سرطان لب را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. سالانه تقریباً ۴٠,٠٠٠ نفر مبتلا به سرطان دهان تشخیص داده می شوند.

عواملی که خطر ابتلا به سرطان لب را افزایش می دهد عبارتند از:

  • سیگار کشیدن یا استعمال محصولات تنباکو (سیگار برگ، سیگار، پیپ، و یا تنباکو)

  • مصرف زیاد الکل

  • قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید (هر دو حالت طبیعی و مصنوعی، از جمله حمام آفتاب برای برنزه کردن)

  • داشتن پوست رنگ روشن

  • مذکر بودن

  • داشتن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، یک عفونت قابل انتقال از راه جنسی

  • داشتن سن بالاتر از ۴٠ سال سن



بیشرین عامل سرطان های دهانی  مرتبط با مصرف دخانیات است. افرادی که تنباکو و الکل را بطور همزمان مصرف می کنند، در مقایسه با افرادی که تنها یکی از این دو را استعمال می کنند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان دهان قرار دارند.


علائم سرطان لب کدامند؟

نشانه ها و علائم سرطان لب عبارتند از:

  • وجود درد، زخم، جراحت، تاول، یا توده ای در دهان که بهبود نمی یابند
  • ایجاد لکۀ قرمز یا سفید بر روی لب
  • خونریزی یا درد در لب
  • متورم شدن فک

در برخی موارد، سرطان لب ممکن است علائمی نداشته باشد. دندانپزشکان اغلب سرطان لب را نخست در معاینات معمول دندانپزشکی متوجه می شوند. وجود لکه یا زخم بر روی لب ها لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست. اما هر گونه علامت و نشانه ای بایستی با دندانپزشک یا پزشک مربوطه در میان گذاشته شود.

 

سرطان لب چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر فردی نشانه ها یا علائم سرطان لب را داشته باشد، بایستی به پزشک مراجعه کند. پزشک یک معاینه فیزیکی بر روی لب ها و سایر قسمت های دهان برای بررسی بخش های غیرطبیعی انجام می دهد و سعی می کند علل احتمالی بوجود آمدن این علائم را تشخیص دهد.

پزشک با استفاده از دستکش، لب ها را لمس می کند و از نور چراغ و آیینه برای معاینۀ داخل دهان بیمار استفاده می کند. همچنین ممکن است برای احساس گره های لنفاوی متورم، گردن بیمار را نیز لمس کند.

همچنین پزشک سؤالاتی را در این خصوص از بیمار می پرسد:

  • پروندۀ سلامت شخصی
  • مدت زمان مصرف سیگار و الکل
  • سوابق بیماری ها (پروندۀ پزشکی)
  • داشتن سابقه خانوادگی در خصوص این بیماری
  •  داروهایی که استفاده می کند

اگر با توجه به علائم، نشانه ها و معاینات احتمال ابتلا به سرطان لب تشخیص داده شود، نمونه برداری بیوپسی می تواند صحت و درستی این تشخیص را تأیید کند. در طی انجام بیوپسی یک نمونه کوچک از قسمت آسیب دیده برداشته می شود. و سپس این نمونه در یک آزمایشگاه پاتولوژی زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد.

اگر نتایج بیوپسی نیز تأیید کند که بیمار مبتلا به سرطان لب می باشد، پزشک ممکن است چند مورد آزمایش دیگر انجام دهد تا مشخص شود که سرطان تا چه مرحله ای پیش رفته است و اینکه آیا بیماری به سایر قسمت های بدن نیز  گسترش یافته است یا خیر.

آزمایشات ممکن است شامل این موارد باشد:

  • سی تی اسکن
  • ام آر آی
  •  PET اسکن (توموگرافی انتشار پوزیترون)
  • اشعه ایکس قفسه سینه
  • شمارش کامل خون (CBC)
  • آندوسکوپی


سرطان لب چگونه درمان می شود؟

عمل جراحی، پرتودرمانی و شیمی درمانی تنها برخی از راه های موجود برای درمان سرطان لب می باشند. سایر شیوه های احتمالی درمان عبارتند از درمان هدفمند و درمان های تحقیقاتی مانند ایمنوتراپی و ژن درمانی.

همانند سایر سرطان ها، نوع درمان بستگی دارد به این که سرطان در چه مرحله ای از رشد آن تشخیص داده شده، تا چه حد پیشرفت داشته (از جمله اندازۀ تومور) و همچنین وضعیت سلامت عمومی بیمار نیز حائز اهمیت است. 

اگر اندازۀ تومور کوچک باشد، به طور معمول با عمل جراحی برداشته می شود. در این عمل لازم است که تمام بافت های درگیر غدۀ سرطانی برداشته شوند، و سپس یک عمل ترمیمی لب (از نظر زیبایی و عملکردی) انجام شود.

اگر تومور بزرگتر باشد یا در مرحله پیشرفته تری قرار گرفته باشد، ممکن است از اشعه و شیمی درمانی قبل یا بعد از عمل برای کاهش اندازۀ تومور استفاده شود تا از خطر عود مجدد بیماری کاسته شود.

برای افرادی که سیگار می کشند، ترک سیگار قبل از درمان می تواند نقش مؤثری در نتایج درمان داشته باشد.


عوارض سرطان لب چیست؟

اگر این بیماری درمان نشود و به حال خود رها شود، تومور لب می تواند به قسمت های دیگر دهان و زبان و نیز قسمت های دیگر بدن گسترش یابد. اگر سرطان در بدن گسترش یابد، درمان آن بسیار سخت تر می شود.

علاوه بر این، درمان سرطان لب می تواند بعد از عمل جراحی تأثیرات ناخوشایند بسیاری بر عملکرد و زیبایی فرد داشته باشد. افرادی که عمل جراحی برای حذف تومورهای بزرگ بر روی لب دارند ممکن است پس از عمل جراحی در صحبت کردن، جویدن و بلعیدن دچار مشکل شوند.

عمل جراحی همچنین می تواند باعث از بین رفتن فرم طبیعی لب و صورت شود. با این حال، کار با یک پاتولوژیست (گفتار درمان) می تواند وضعیت گفتاری بیمار را بهبود بخشد. جراحان زیبایی و ترمیمی می توانند استخوان ها و بافت های صورت را بازسازی کنند.


برخی از عوارض جانبی شیمی درمانی و پرتودرمانی عبارتند از:

  • ریزش مو
  • ضعف و خستگی
  • کم اشتهایی
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • بی حسی در دست و پا
  • کم خونی شدید
  • کاهش وزن
  • پوست خشک
  • گلو درد
  • تغییر در وضعیت حس چشایی
  • عفونت
  • غشاهای متورم مخاطی در دهان (موکوزیت دهان)


دید کلی در خصوص سرطان لب

سرطان لب بسیار قابل درمان است. زیرا لب ها برجسته و قابل مشاهده هستند و هر گونه زخم و جراحتی را می توان به راحتی دید و احساس کرد. و این مشخصه باعث تشخیص زودهنگام این بیماری می شود. بنابر اعلام دانشکدۀ پزشکی دانشگاه مک گاورن تگزاس یک فرد مبتلا پس از درمان در صورتی که بیماری عود نکند، بیش از ٩٠ درصد شانس این را دارد که تا پنج سال زنده بماند.

اگر فردی قبلاً مبتلا به سرطان لب بوده است، احتمال بیشتری دارد که سرطان بعدی در سر، گردن یا دهان آن فرد ایجاد شود. لذا پس از اتمام دورۀ درمان سرطان لب، لازم است بیمار برای بررسی های مکرر و پیگیری های بعدی به پزشک مراجعه کند.


چگونه می توان از ایجاد سرطان لب جلوگیری کرد؟

با اجتناب از مصرف انواع تنباکو، مصرف زیاد الکل، کاهش مدت زمان قرار گرفتن در زیر نور مستقیم خورشید (به طور طبیعی و مصنوعی) بویژه حمام آفتاب، می توان از ایجاد سرطان جلوگیری کرد.

در بسیاری از موارد، سرطان لب نخست توسط دندانپزشکان تشخیص داده می شود. به همین دلیل، مراجعه مداوم به دندانپزشک بسیار مهم است، خصوصاً اگر احتمال زیادی دارد که فرد در معرض خطر ابتلا به سرطان لب قرار گرفته باشد بایستی به طور مکرر به دندانپزشک متخصص دارای مجوز مراجعه کند.



منبع: healthline.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *