مرور اجمالی

چنانچه فردی اخیراً به بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس مبتلا شده باشد، احتمالاً سؤالات زیادی از پزشک خود در  خصوص این بیماری خواهد داشت. این سؤالات می تواند در مورد موضوعاتی از این قبیل باشد:
درمان، درمان شناختی و اینکه اساس بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس متکی بر چه عاملی است.

در اینجا پاسخ برخی از متداول ترین سؤالات در خصوص این بیماری ارائه می شود و بهتر است این پاسخ ها یک راهنمای بحث و گفتگوی بالقوه باشد که فرد مبتلا به این بیماری می تواند در ملاقات بعدی با پزشک خود آنها را مطرح نماید.


  1. آیا بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس یک بیماری خود ایمنی است؟

به احتمال زیاد می تواند اینگونه باشد. اخیراً آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس هم به عنوان یک نوع بیماری خودایمنی از نوع آرتریت (التهاب مفصل) شناخته شده و هم در گروه بیماری های التهابی مزمن طبقه بندی می شود.

یک بیماری خود ایمنی هنگامی ایجاد می شود که بدن به بافتهای سالم خود حمله کند.

آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس همچنین یک بیماری التهابی است که شامل مفاصل ملتهب یا متورم است که می تواند به مرور زمان تجزیه شود. این وضعیّت می تواند در مفاصل ساکروایلیک (مفصل خاجی خاصره‌ای) که در لگن خاصره در دو طرف ستون فقرات قرار دارند ایجاد شود.

مفصل ساکروایلیک محل اتصال مهره های ستون فقرات به استخوان های لگن است.

 

  1. آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس دقیقاً چه بیماری است؟

آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس نوعی آرتریت التهابی است که بر ستون فقرات و مفاصل ساکروایلیک تأثیر می گذارد. مانند سایر انواع آرتریت ها، از جمله آرتریت پسوریاتیک ، آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس شامل درد و التهاب در مفاصل ستون فقرات است.

آرتریت پسوریاتیک( Psoriatic arthritis)   یا ورم‌مفاصل پسوریاتیک یا آرتروپاتی پسوریاتیک التهاب مفاصل در ارتباط با بیماری پوستی و ناخنی پسوریازیس می‌باشد. در این بیماری هر یک از مفاصل بدن ممکن است درگیر شوند، ولی عمدتاً مفاصل انگشتان و مهره‌های کمری و گردنی مبتلا می ‌شوند.

آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس در مهره ها (مفاصل نخاعی) ایجاد می شود ، جایی که بافت همبند روی استخوان قرار می گیرد. همچنین می تواند باعث التهاب در جایی شود که تاندون ها و رباط استخوان ها قرار دارند. این عارضه به عنوان التهاب درون‌هشت یا آنتزیت (Enthesitis) شناخته می شود.

علاوه بر این ، درد و ناراحتی ناشی از آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس می تواند منجر به بروزعلائم در سایر مفاصل از جمله  مفصل شانه ها و مفصل ران  شود.

 

  1. آیا لازم است که به یک متخصص مراجعه شود؟

ممکن است پزشک عمومی با انجام معاینات اولیّه ابتدا مشکوک به آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس باشد یا در برخی موارد بیماری را تشخیص دهد. اما پس از این مرحله، احتمالاً بیمار را به یک متخصص روماتولوژی ارجاع می دهد. که یک  پزشک متخصص در رابطه با بیماری های مفاصل ، استخوان ها و عضلات است.

پزشک معالج این بیماری می تواند یک روماتولوژیست باشد. در صورت بروز علائم چشمی (یوئیت) ممکن است لازم باشد که بیمار برای کمک به کنترل وضعیّت بیماری خود به متخصصان دیگری از جمله یک فیزیوتراپیست یا چشم پزشک مراجعه کند.

یوئیت به التهاب بافت یوه چشم گویند. یوه لایهٔ میانی چشم است و شامل عنبیه، جسم مژگانی و مشیمیه می‌باشد.

 

  1. پزشک چگونه بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس را درمان می کند؟

درمان آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس شامل داروها ، روشهای درمانی و ایجاد تغییراتی در سبک زندگی است. جراحی یکی دیگر از موارد احتمالی است ، اما بسیار نادر است.

ممکن است روماتولوژیست ترکیبی از درمان های آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس زیر را توصیه کند:

  • گرما و سرما درمانی برای کاهش درد و التهاب
  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (مانند ایبوپروفن) برای کاهش درد و التهاب
  • بیولوژیک ها، مانند مهار کننده های TNF (فاکتور نکروز توموری) یا مهار کننده های اینترلوکین 17 (IL-17) ، که به صورت تزریق با آمپول و یا تزریق داخل وریدی می باشد.
  •  داروهای تنظیم کنندۀ ضد روماتیسمی برای درمان درد و التهاب در مفاصل کوچکتر
  •  فیزیوتراپی
  • انجام ورزش های سبک مانند شنا برای کاهش درد و افزایش تحرک
  •  تمرین های اصلاحی

همچنین ممکن است پزشک یک رژیم غذایی ضد التهابی را که سرشار از سبزیجات و چربی های سالم است ، و در عین حال غذاهای فرآوری شدۀ کمتری را دارد توصیه کند. از کشیدن سیگار نیز بایستی پرهیز شود، زیرا باعث التهاب می شود.

 

  1. کدام جراحی ها برای درمان بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس وجود دارد؟

بسیاری از افراد مبتلا به آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس نیازی به عمل جراحی ندارند.  عمل جراحی آخرین گزینه برای درمان مبتلایان به آسیب شدید مفاصل می باشد.

هدف از جراحی ستون فقرات اصلاح وضعیت بدن است.
اگر مفاصلی که اطراف ستون فقرات قرار دارند به شدت آسیب دیده باشند، ممکن است برای بهبود این مناطق نیز نیاز به عمل جراحی باشد. برای مثال تعویض مفصل ران برای درمان  آسیب دیدگی مفصل ران  صورت می گیرد.

ممکن است بهبودی بعد از عمل  مدتی به طول بیانجامد، اما بسیاری ازبیمارانی که عمل جراحی آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس را داشته اند پس از بهبودی، درد کمتری را احساس می کنند.


  1. آیا انجام فیزیوتراپی ضروری است؟

در فیزیوتراپی تمرین هایی را برای افزایش حرکت و انعطاف پذیری و در عین حال کاهش درد به بیمار آموزش می دهند.
  یک فیزیوتراپیست همچنین ممکن است برای بهبود وضعیّت ستون فقرات بیمار ، در افزایش انعطاف پذیری و حفظ زاویۀ حرکات ورزشی او را کمک و راهنمایی کند.

تمامی بیماران مبتلا به آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس می توانند از فواید فیزیوتراپی بهره شوند.

روماتیسم ستون فقرات

7.عوارض بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس کدامند؟

یکی از جدی ترین عوارض این بیماری وضعیتی است که آن را آنکیلوزیس می ناند. و زمانی که استخوان های جدید در بالای ستون فقرات شکل گرفته و در همانجا به یکدیگر می چسبند و جوش می خورند این عارضه بوجود می آید که در نهایت می تواند منجر به بی تحرکی شود.

آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس سرانجام می تواند به مفاصل سایر قسمتهای بدن آسیب برساند. که شامل باسن ، شانه ها و دنده ها می باشد.
پرتونگاری ، MRI  یا سونوگرافی می تواند تشخیص دهد که آیا در مفاصل دیگر نیز آرتریت (التهاب مفصل) وجود دارد یا خیر.

یکی دیگر از عوارض احتمالی این بیماری یووئیت قدامی است. این نوعی از التهاب است که روی چشم تأثیر می گذارد و باعث ایجاد درد در ناحیۀ چشم و حساسیت به نور می شود.

در موارد نادر ،  بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس می تواند منجر به عوارض قلبی و ریوی شود.

 

  1. در صورت بدتر شدن علائم بیماری چه اقداماتی بایستی انجام داد؟

وخیم تر شدن علائم بیماری می تواند به این معنا باشد که درمان بیماری آنطور باید به درستی پیش نرفته است و اینکه بیماری در حال پیشرفت است.

به عنوان مثال ، ممکن است بیمار در ناحیۀ ستون فقرات احساس سفت تر شدن  یا دردناکی بیش از حد معمول را تجربه کند. و  یا ممکن است ایجاد علائم بیماری را در سایر مفاصل تجربه کند. خستگی بیش از حد یکی دیگر از علائم احتمالی افزایش التهاب است.

در صورت بروز هرگونه علائم جدید یا بدتر شدن علائم، بیمار بایستی فوراً با پزشک خود تماس گیرد. پزشک می تواند برای کاهش ناراحتی و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت بیماری ، در برنامه درمانی وی یک تغییری ایجاد کند.


  1. آیا درمان قطعی برای این بیماری وجود دارد؟

هیچ درمان قطعی برای بیماری آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس وجود ندارد. همچنین در مورد سایر اشکال آرتریت (التهاب مفصل) نیز درمانی وجود ندارد.

با این حال ، ترکیبی از روشهای درمانی ، داروها و ایجاد تغییراتی در شیوۀ زندگی می تواند علائم بیماری را بهبود بخشد و در عین حال سرعت پیشرفت و آسیب مفاصل را نیز کاهش دهد. در ادامۀ روند درمانی پزشک بر اساس شدت این بیماری مؤثرترین مراحل درمان را به بیمار توصیه می کند.

 

نکتۀ پایانی

تشخیص آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس می تواند تا حدودی گیج کننده باشد ، اما توجه به این نکته مهم است که بیمار تا جایی که امکان دارد نسبت به وضعیّت بیماری خود آگاهی داشته باشد. و در صورت داشتن هر گونه سوالی، حتماً در قرار ملاقات های بعدی آنها را با پزشک خود مطرح نماید. انجام این کار می تواند در دریافت درمان های لازم برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت بیماری به وی کمک کند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *